Katholieke Kerk in en om Leuven

Welkom op de webstek van het dekenaat Leuven

SINT-PIETERSKERK
Rondgang in de Sint-Pieterskerk

Omstreeks 1425 begon men aan de bouw van deze prachtige gotische kerk waarvan het koor rond het midden van de 15de eeuw werd afgewerkt. De kooromgang bevat acht zijkapellen en zeven kranskapellen.
Nadat deze kapellen voltooid waren, werden ze - mits een jaarlijkse bijdrage - afgestaan aan broederschappen, ambachten of gilden, rijke patriciërsfamilies of zelfs faculteiten van de universiteit. In ruil hiervoor moesten zij instaan voor de versiering van de bidplaats die hun ter beschikking gesteld werd

1. KAPELLEN

  1. Kapel van Sint-ANTONIUS
    altaar onderhouden door de Sint-Pieterskinderen. Onthaal.
  2. Kapel van Sint-SEBASTIAAN (16de - 17de eeuw)
    kapel van Sint-Augustinus en Sint-Thomas van Aquino (18de eeuw), altaar onderhouden door de handbooggilde, nadien door de theologen.
    • Christushoofd, 12de - 13de eeuw (C/408). Dit is het enig bewaarde stuk van een kruisbeeld, genaamd 'Bruine of Kromme Christus'. Door een toeval bleef dit hoofd gespaard bij de brand van 1914.
    • Grafmonument van M. Scribaens (+1504) en zijn drie echtgenotes, Leuven (BNI/252).
  3. Kapel van de FAMILIE EDELEHEERE (15de - 17de eeuw)
    kapel van Sint-Aubertus, kapel van H.H. Ignatius en Franciscus-Xaverius (17de eeuw). Ecce Homo, naar G. Seghers, Antwerpen, ca. 1628 (S/113/0).
    • Sint-Augustinus en Sint-Thomas, P.J. Verhaghen, Leuven, ca. 1776 (S/19/V)
  4. Kapel van de H. DOROTHEA
    altaar onderhouden door de rederijkerskamer 'de Roos' (tot 1681).
    • Marteling van de H. Dorothea, J. Vander Baren, Leuven, (S/83/V).
  5. Kapel van de H. DRIEVULDIGHEID (tot 18de eeuw)
    kapel van de H.H. Cosmas en Damianus (tot de Franse Revolutie) kapel van de O.L.-Vrouw van de Zeven Weeën, kapel van de H. Theresia van Lisieux (20ste eeuw).
    • H. Ivo, J. Vander Baren, Leuven, 1607 (S/84/V)
  6. Kapel van de H. LUCAS
    altaar onderhouden door de schilders (16de eeuw), kapel van de H. Drievuldigheid (18deeeuw), kapel van de H. Barbara.
    • Grafmonument van J. Bogaerts, Leuven, na 1520 (B/VI/25)
    • Martelaarsschap van Paus Clemens, J. Van Rillaer, Leuven, 1ste helft 16de eeuw (S/89/V).
    • Val van de opstandige engelen, Leuvens meester, 1ste helft 16de eeuw (S/87/V).
    • Marteling van de H. Catharina van Alexandrië, J. Van Rillaer, Leuven, 1ste helft 16de eeuw (S/88/V).
    • Onthoofding van St. - Jan - de - Doper, Leuvens meester 1ste helft 16de eeuw (S/11/R).
  7. Kapel van Sint-CORNELIS
    Kapel van de H. Anna (18de eeuw), kapel van de rederijkerskamer 'De Margriet-Het Kersouwken', altaar van de H. Engelen (20ste eeuw). Vrouwelijke heilige, Leuven, begin 16de eeuw (C/397). Mogelijk de H. Anna.
    • Sint-Jan-de-Evangelist, Brussel, einde 15de eeuw (C/32). Afkomstig uit de Sint-Genovevakerk te Oplinter.
    • Sint-Anna-ten-Drieën, Brabant, ca. 1480 (C/385).
    • Christus op de koude steen, Leuven, begin 16de eeuw (C/385).
  8. Kapel van BEATE MARIA (17de eeuw)
    kapel van het Kersouwken, kapel van de Fiere Margriet (1722), altaar onderhouden door de rentmeesters.
    • Aan deze kapel werd in 1546 een kapel ter ere van de Fiere Margriet (1207-1255) aangebouwd.
    • Altaar van Fiere Margriet, F. Vermeylen, Leuven, 1902 (M/267).
    • Reliekschrijn van Fiere Margriet, J. Wilmotte, Luik, 1902 (Ko/31).
    • P.J. Verhaegen schilderde in 1760 een serie over de legende van Fiere Margriet.
      • Fiere Margriet aanbeden door de gelovigen (S/90/V).
      • Marteling van H. Fiere Margriet (S/20/V).
      • Fiere Margriet drijvend op de Dijle (S/92/V).
      • Fiere Margriet wordt overgebracht naar de Sint-Pieterskerk (S/91/V).
      • Fiere Margriets lichaam wordt opgebaard (S/93/V).
  9. Kapel van HET LAASTE OORDEEL (16de eeuw)
    Kapel van Sint-Jan-in-de-Olie, altaar onderhouden door de vettewariers.
    • Kruisafneming, kopie naar R. Van der Weyden, Leuvens meester, 1443 (S/85/V).
  10. Kapel van HET H. SACRAMENT
    • Communiebank, A. Van Papenhoven, Antwerpen, 1708 (B/VI/278). Met de voorstelling van het doopsel, het H. Sacrament en de Boetedoening.
    • Het Laatste Avondmaal, D. Bouts, Leuven voor 1464 (5/58/B).
      Middenpaneel: het Laatste Avondmaal. Zijpaneel links onderaan: het Paasmaal der Joden en bovenaan: Abraham en Melchisedech. Zijpaneel rechts onderaan: de Profeet Elias in de woestijn en bovenaan: het Manna.
  11. Kapel van de H. ERASMUS
    altaar onderhouden door de sacramentmeesters. Later kapel van de H. Agnes.
    • Marteling van de H. Erasmus, D. Bouts, Leuven voor 1464 (5/57/B).
      Middenpaneel: Marteling van de H. Erasmus. Linker paneel: H. Hieronymus. Rechter paneel: H. Bernardus van Clairvaux.
  12. Kapel van HET H. KRUIS
    Kapel van de H. Julianus.
    • Grafmonument van A.Berthyns, Leuven, ca. 1563 (B/VI/257).
    • Altaar van de H. Julianus, Leuven, 1863 (M/269).
    • Christus aan het kruis, F. Wouters(?), Leuven, 2de helft 19de eeuw (S/357/O).
  13. Kapel van Sint-EGIDIUS
    altaar onderhouden door het kapittel.
    • Grafmonument van J. Keynooghe, Leuven, 1460 (B/VI/258). Stichter van het Godshuis der Zevenslapers.
  14. Kapel van de H. PHILIPPUS en H. JACOBUS
    later de kapel van de H. Agatha en H. Godelieve, altaar onderhouden door de linnenwevers. Sint-Pieter, Th. Van Loon, Antwerpen, 1ste helft 17de eeuw (S/22/L).
    • Sint-Pieter, Leuven, 16de eeuw, eik, afgeloogd (C/396). Dit beeld stond als bekroning boven op het 16de eeuwse orgel voor de vernieling in 1944.
  15. Kapel van de H. ANDREAS
    altaar onderhouden door de bakkers.
    • Grafmonument van Mathilde van Boulogne en Maria van Brabant, Leuven, midden 13de eeuw (B/VI/250).
  16. Kapel van Sint-URBANUS
  17. Kapel van de FAMILIE VAN MELDERT
  18. Kapel van Sint-SEVERINUS
  19. Kapel van Sint-SEBASTIAAN
  20. Kapel van Sint-MARTINUS
  21. Kapel van Sint-KRISTOFFEL
  22. Kapel van Sint-ANNA
    kapel van Carolus Borromeus, kapel van de rederijkerskamer 'De Roos'
  23. Kapel van O.L.-VROUW ONDER DE TOREN
    doopkapel. Doopvont, Leuven, einde 15de eeuw (Ko/26). Nadat het oorspronkelijk deksel van de vont verloren was gegaan, ontwierp J. Van Uytvanck in 1954 het huidige.
  24. Kapel van de H. NAAM VAN JEZUS
    kapel van de oudkleerverkopers
  25. Kapel van Sint-JOB en Sint-ARNOLDUS
    kapel van de brouwers
  26. Kapel van Sint-NICOLAAS
    kapel van de handelaars, hoedenmakers en kaarsenmakers
  27. Kapel van Sint-IVO
    kapel van de juristen
  28. Kapel van Sint-KRISPIJN en Sint-JAN
    kapel van de schoenmakers, engelbewaarders en zielen van het vagevuur
  29. Kapel van de FAMILIE RIVIERE

2. KOOROMGANG

  1. CRYPTE
    De krocht, opgegraven tussen 1953 en 1962, is een cirkelvormig gebouw, waarvan de gewelven worden gedragen door acht pijlers en een centrale kolom. Aan de oostzijde bevinden zich drie koornissen. De crypte was oorspronkelijk aan de oostzijde van de Romaanse kerk (11de eeuw) aangebouwd en diende als begraafplaats.
  2. SACRAMENTSTOREN
    Ontworpen door M. de Layens, midden 15de eeuw (B/VI/275-276). De hekken, die rond de toren geplaatst werden, zijn in de loop der eeuwen verdwenen.
  3. KERKSCHAT
    • Vitrine A
      1. Torenmonstrans, Amsterdam, ca. 1517, verguld zilver (B/VIII/112).
      2. Cilindermonstrans, J. Wijnanst, Leuven, 1613-1614, zilver (B/VIII/128).
      3. Sint-Jan-in-de-Olie, fragment van een altaarblad, Brussel, eind 15de eeuw (C/390).
    • Vitrine B
      1. Ciborie, Mechelen, 1664-1665, verguld zilver (B/VIII/155).
      2. Chrismatorium, Leuven, 2de helft 16de eeuw, voet 1ste kwart 17de eeuw, bekroning 19de eeuw, verguld zilver (B/VIII/126).
      3. Kelk, Leuven, midden 19de eeuw, zilver (B/VIII/173).
      4. Kelk van Rijsel, Leuven, ca. 1640, verguld zilver (B/VIII/119).
      5. Offerschotel met Josue en Caleb, Rijnland, 17de eeuw, koper (Ko/25).
    • Vitrine C
      1. Stralenmonstrans, J.B. Walgrave, Leuven, 1783, deels verguld zilver (B/VIII/132).
      2. Reliekmonstrans van O.-L.-Vrouw, Leuven, 1570, zilver (B/VIII/127).
      3. Reliekmonstrans met relieken van de H.H. Anna, Joachim, Maria Salome, Brussel, 1755, deels verguld zilver (B/VIII/131).
    • Vitrine D
      1. Reliekbeeld van de H. Paulus, J. Wijnants, Leuven, 1618, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/137).
        Samen met het reliekbeeld van H. Petrus geschonken aan de kerk door de aartshertogen Albrecht en Isabel in 1618.
      2. Reliekbeeld van de H. Petrus, J. Wijnants, Leuven, 1618, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/136).
      3. Reliekbeeld van de H. Stefanus, Leuven, eind 15de eeuw, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/99).
      4. Reliekbeeld van de H. Laurentius, J. Wijnants, Leuven, ca. 1625, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/138). Sokkel vernieuwd.
    • Vitrine E
      1. Reliekbeeld van de H. Maria Magdalena, Leuven, ca.1550, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/153).
      2. Reliekbeeld van Maria en kind, Leuven, 15-16de eeuw, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/133).
        Sokkel is niet oorspronkelijk. Reliekbeeld van de H. Catharina van Alexandrië, Brussel, 15de eeuw, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/135). Zwaard en sokkel zijn niet oorspronkelijk.
      3. Reliekbeeld van Sint-Anna-ten-Drieën, Leuven, 15de -16de eeuw, zilver, gedeeltelijk verguld (B/VIII/134).
        Sokkel is niet oorspronkelijk.
3. HOOGKOOR
  1. Hoofdaltaar, F. Vermeylen, B. Van Uytvanck & zoon, 1921-1922 (M/277).
    De koperen beeldjes van Fiere Margriet, Sint-Pieter, H. Albertus en C. Borromeus werden door Holemans vervaardigd (Ko/27).
  2. Altaarkruis en zes kandelaars, 19de eeuw, zilver (B/VIII/152).
  3. Koorgestoelte, N. De Bruyne en G. Goris, 1438-1442 (M/245).
    Het koorgestoelte bestond oorspronkelijk uit twee rijen banken en telde 96 zitplaatsen. De achterste rij was voorzien van rugbeschotten en een overhuiving. Rond 1803 werden de twee rijen banken tegen het doksaal, de onderste rij van de twee andere vleugels en de rugbeschotten met de overhuiving verwijderd.
  4. Kroonluchter, toegeschreven aan J. Metsys, Leuven, eind 15de eeuw (Ko/28).
  5. Grafmonument van Hendrik I, na 1235 (B/VI/251).
    Hendrik I was hertog van Brabant van 1190 tot 1235 en sedert 1179 gehuwd met Mathilde van Boulogne (kapel 15). Aanvankelijk stond dit praalgraf in het koor van de romaanse kerk. Bij de bouw van het gotische koor werd het monument in het midden van het hoogkoor geplaatst. Rond 1800 werd het afgebroken en werden de beenderen van de hertog onder de vloer gelegd en is er op deze plaats een gedenksteen aangebracht. Nadat het grafmonument in verschillende zijkapellen werd opgesteld, staat het nu op zijn oorspronkelijke plaats terug.
4. DWARSBEUK
  1. Doksaal, Leuven, 1488-1490, avesnessteen (M/247).
    De oorspronkelijke beelden in de nissen werden tijdens de Franse Revolutie vernield. De nissen werden in de loop van de 19de eeuw gevuld met beelden uit verschillende periodes, die afkomstig zijn van tijdens de Franse Revolutie vernielde monumenten.
  2. Triomfkruis met O.L.-Vrouw en Sint-Jan
    J. Borreman de oudere, Brussel, eind 15de eeuw (C/409).
  3. Maquette van de torens van de westgevel van de Sint-Pieterskerk,
    J.Metsys, Leuven, 1524-1525 (C/93).
  4. Gedenksteen van G. Van Bockel, H. Wynandts en J.B. Verdeyen, Leuven, 1873 (B/VI/261).
    Naar een ontwerp van H. de Fierlant.
  5. Grafmonument voor P.F.-X. De Ram (+1865), H. de Fierlant, Leuven, 1870 (B/VI/273).
5. MIDDENBEUK
  1. Sedes Sapientiae, N. De Bruyne, Brussel, 1442 (C/391).
    De voorstelling van de O.L.-Vrouw als Stoel van de Wijsheid gaat terug op een type uit de Byzantijnse en Romaanse kunst. Tevens is de Sedes Sapientiae de patrones van de K.U. Leuven.
  2. Preekstoel, J. Berge, Brussel, 1724 (M/253).
    De predikstoel was vervaardigd voor de premonstratenzerabdij van Ninove en staat sinds het begin van de 19de eeuw hier opgesteld. De oude kansel van de Sint-Pieterskerk was immers tijdens de Franse Revolutie verkocht.
 | © webstek Dekenaten Leuven en Bierbeek - 2008 ~ 2017  | gewijzigd op: 27-07-2017  | webbeheer: Johan.DeBoer@telenet.be | 
 | interne verwijzing met mogelijk interne layout interne verwijzing met eigen webbeheer eigen webbeheer