Katholieke Kerk in en om Leuven

Welkom op de webstek van de dekenaten Leuven en Bierbeek

Over de nieuwe vertaling van het Onze Vader
Inleiding

Vanaf de komende Advent zullen we in Nederland en Vlaanderen een gemeenschappelijke tekst van het Onze Vader gebruiken. Dat wordt mogelijk doordat onze bisschoppen een gemeenschappelijke vertaling van dat gebed hebben goedgekeurd. Die nieuwe vertaling verschilt van alle voorgaande. Vooral één bede springt daarbij in het oog. ‘Leid ons niet in bekoring’ wordt ‘Breng ons niet in beproeving’.

Sommige mensen hebben bij die verandering vragen. Het gaat immers niet alleen om een andere tekst, maar ook om een andere inhoud. Prof. Adelbert Denaux heeft in een recent artikel een helder licht laten schijnen op deze uitdaging. Voor de lezers van Kerk en Leven heb ik hieronder de kern van die tekst uit het geheel gelicht onder de titel “Van bekoring naar beproeving”. Het is bedoeld als een hulp voor ons allen.

Marcel De Pauw msc
Van bekoring naar beproeving

“De vraag is (…) of het in het Onze Vader enkel gaat om de bede dat God ons zou bijstaan om niet aan de bekoring of de verleiding tot zonde te bezwijken (wat eigenlijk evident is omdat God ons zeker niet tot zonde wil verleiden) of om de bede om ons de beproeving te besparen?

Om die vraag te beantwoorden, moeten we misschien eerst kijken naar het voorbeeld van Jezus zelf. Wanneer Hij op het punt staat geconfronteerd te worden met de grootste beproeving van zijn leven, namelijk zijn aanstaande kruisdood, bidt Jezus tot God dat het uur aan Hem zou voorbijgaan en dat zijn Vader de lijdensbeker van Hem weg zou nemen (Mc 14,35-36; Mt 26,39; Lc 22, 41-42). Maar deze bede gaat samen met de volledige overgave aan Gods wil: ‘Niet wat ik wil, maar wat u wilt!’ Jezus zelf geeft dus een voorbeeld waarin Hij aan God vraagt om de (uiteindelijke) beproeving van zijn leven weg te nemen, hoewel onder het voorbehoud dat dit in overeenstemming is met diens wil.

Indien Jezus zo handelt, is het dan niet denkbaar dat Hij zijn leerlingen hetzelfde leert, namelijk om, in het aangezicht van de ultieme beproeving, aan God te vragen hen niet in zo’n beproeving te brengen? Deze interpretatie ligt nog meer voor de hand wanneer men het Onze Vader als een eschatologisch gebed leest waarbij niet zozeer gedacht wordt aan de vele beproevingen die de leerlingen tijdens hun leven ondervinden, maar meer in het bijzonder aan de beproeving van de dood waarmee tegenstanders hen bedreigen als ze niet van hun geloof afvallen (vgl. Mc 13,9-13.19-23).

Maar er is meer. Een christen die nederig is, kent zijn eigen zwakheid en vertrouwt zijn eigen hart niet. Daarom vreest hij blootgesteld te worden aan de beproeving. Zal zijn beperkte deugd niet bezwijken als hij op de proef wordt gesteld, vooral als het om een lange, pijnlijke en ultieme beproeving gaat? Mag hij in zo’n omstandigheden niet tot God bidden om hem niet in beproeving te brengen? Hij vraagt dan om een speciale gunst, in het besef dat God rekening houdt met zijn zwakheid, en dat Hij de beproevingen zal wegnemen of op zijn minst korter maken (Mc 13,20; Mt 24,22). De betekenis van de bede ‘breng ons niet in beproeving’ wordt trouwens mede bepaald door de parallelle bede die Mattheüs eraan toevoegt: ‘maar verlos ons van het kwade’. In de beproeving dreigt de mens ten prooi te vallen aan het kwade of in de macht te komen van de Kwade. En daarvan kan God de mens bevrijden, hetzij door de mens niet boven zijn mogelijkheden te laten beproeven, hetzij door hem of haar de kracht te geven de beproeving te boven te komen.” (27-28).

Uit: Denaux A., Samen het Onze Vader Bidden. Op weg naar een gemeenschappelijke tekst van het Onze Vader. In: Vrienden van het Bijbelhuis Zevenkerken 23(2016) 3, 18-31.


Het 'Onze Vader' krijgt nieuwe tekst
Vanaf de 1ste zondag van de Advent (27 november 2016) bidden we in Vlaanderen en Nederland een nieuwe versie van het Onze Vader. Dat melden de Nederlandse, Belgische bisschoppenconferentie en de Romeinse Congregatie voor de Eredienst.
Het Katholiek onderwijs leert vanaf september het nieuw Onze Vader aan.
Luister hier naar het nieuwe Onze Vader
De nieuwe vertaling

Onze Vader, die in de Hemel zijt,
Uw Naam worde geheiligd,
Uw Rijk kome,
Uw Wil geschiede, op aarde zoals in de Hemel.
Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef ons onze schulden,
zoals ook wij vergeven aan onze schuldenaren
en breng ons niet in beproeving
maar verlos ons van het kwade.

De oude vertaling

Onze Vader, die in de Hemelen zijt,
geheiligd zij Uw Naam,
Uw Rijk kome,
Uw Wil geschiede op aarde als in de Hemel.
Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef ons onze schulden,
gelijk ook wij vergeven aan onze schuldenaren
En leid ons niet in bekoring
maar verlos ons van het kwade.


(uittreksel www.kerknet.be)
Van een nieuwe vertaling kan men dus nauwelijks spreken. Tenzij voor de vertaling van het Latijnse woord tentatio. Men heeft dit woord tot hiertoe vertaald door “bekoring”. In het Grieks staat er "peirasmos". Dit woord kan zowel met “bekoring” als met “beproeving” vertaald worden. Meestal vertaalt men dit woord met “beproeving”. Het werkwoord bijna altijd met “beproeven”. “Beproeving” is dus de meer concordante vertaling van de Griekse grondtekst. De vertaling “bekoring” stelt daarenboven ook een theologisch probleem. Bekoren betekent aanzetten tot het kwaad. Dat wordt in de Schrift van de duivel gezegd, niet van God. God probeert niet de mens tot het kwade aan te zetten. In die zin is het ook niet God die ons beproeft, zoals het ook uitdrukkelijk staat in de brief van Jakobus (1,13). Jakobus reageert hier tegen een verkeerd verstaan van bekoring of beproeving. Het is waarachtig niet God, “maar de eigen begeerte die iemand lokt en aantrekt”.
+ Jozef De Kesel
Bisschop van Brugge
Bisschop-referent ICLZ

De beproeving van Sint Antonius

Jeroen Bosch
R. das Janelas Verdes, 1200 Lisboa, Portugal
Vanmorgen hebben we een nieuw Onze vader in gebruik mogen nemen. In het oude Onze vader baden we dat we niet in bekoring zouden geleid worden. In het nieuwe Onze vader willen we niet meer in beproeving gebracht worden. Dat is een goede zaak, want we hebben een hekel aan beproevingen en we vinden bekoringen best fijn. Bovendien is dit iets dat we met de Nederlanders gemeen hebben en we willen dat dan ook samen kunnen belijden met een geharmoniseerde tekst.

We kunnen immers ook tot het goede bekoord worden, dat wordt wel eens vergeten. En als we tot het kwade bekoord worden, is dat ook geen probleem, als we maar sterk genoeg zijn. Een bekoring is alleen problematisch als het ook een beproeving is. Maar nog talrijker en problematischer zijn de beproevingen die zelfs geen bekoring inhouden en die we dus kunnen missen als kiespijn (en kiespijn is een goed voorbeeld van zo'n beproeving). Het is dus onvermijdelijk dat we vroeg of laat bidden dat we niet in beproeving gebracht worden.

Dat bidden zal misschien niet helpen, we blijven nu eenmaal onderworpen aan de menselijke conditie. Maar als de beproeving erg genoeg is, kunnen we het bidden niet laten.

Dat was met Sint Antonius ook zo. In Lissabon kan je hem bewonderen tijdens zijn beproeving, zoals die geschilderd werd door Jeroen Bosch. De schilderijen van Jeroen Bosch tonen ons niet de uiterlijke werkelijkheid, ze tonen de innerlijke werkelijkheid. En in de tijd van Bosch was die innerlijke werkelijkheid niet mooi, het was de ontzetting, de verschrikking van een eenzame mens in een tijd van oorlog, honger, pest en alle ellende die je maar bedenken kan. Kortom een tijd van beproeving, en dat is voor veel mensen nog steeds een dagelijkse realiteit.

 | © webstek Dekenaten Leuven en Bierbeek - 2008 ~ 2017  | gewijzigd op: 20-06-2017  | webbeheer: Johan.DeBoer@telenet.be | 
 | interne verwijzing met mogelijk interne layout interne verwijzing met eigen webbeheer eigen webbeheer